Jak przygotować się do zadań praktycznych na maturze z informatyki 2026 – checklist MaturaMinds

Zadania praktyczne z informatyki potrafią budzić stres, ale dobra wiadomość jest taka, że większość błędów wynika nie z trudności merytorycznych, tylko z niedopracowanej organizacji pracy: nieuporządkowanych plików, złej konfiguracji środowiska, pomyłek w formułach arkusza, niewłaściwego importu danych, pośpiechu bez testów i debugowania. Ten przewodnik to kompletna, praktyczna checklista do matury z informatyki 2026 – krok po kroku przechodzimy przez konfigurację komputera, pracę z plikami, arkusz kalkulacyjny, bazy danych, programowanie, testowanie i debugowanie, a na końcu dostajesz symulacje zadań oraz plan nauki. Całość jest zgodna z podejściem MaturaMinds: uczysz się przez działanie, na realnych przykładach, z możliwością utrwalania materiału w NotatkachNotatkach, utrzymywania nawyku z Materiałami e-mailMateriałami e-mail oraz sprawdzania się na Arkuszach maturalnychArkuszach maturalnych. Nie oferujemy korepetycji i nie podajemy gotowych odpowiedzi do zadań – uczymy Cię metody, która działa na każdym egzaminie.

Co zwykle pojawia się w zadaniach praktycznych (matura informatyka 2026)

Zadania praktyczne mają na celu sprawdzić, czy potrafisz opracować i przeanalizować dane, zautomatyzować obliczenia, przygotować raport/wykres, zaprojektować i przefiltrować bazę danych, napisać i przetestować krótki program oraz oddać poprawnie spakowany wynik. Typowe obszary:

• System i pliki: porządkowanie folderów, nazywanie plików, kompresja ZIP, rozszerzenia, kodowanie znaków (UTF-8 vs Windows-1250), separator dziesiętny i CSV.
• Arkusz kalkulacyjny (Excel/Calc): formuły (JEŻELI, LICZ.JEŻELI, ŚREDNIA, ZAOKR, SUMA, INDEKS+PODAJ.POZYCJĘ, WYSZUKAJ.PIONOWO), sortowanie, filtrowanie, tabele przestawne, wykresy, czyszczenie danych.
• Baza danych (Access/Base/SQL): projekt tabel z kluczami, relacje 1:N, import CSV, kwerendy: SELECT, WHERE, LIKE, BETWEEN, ORDER BY, GROUP BY, HAVING, złączenia (JOIN).
• Programowanie (np. Python/C++/Java): wczytywanie pliku, parsowanie danych, proste algorytmy (liczniki, słowniki, sortowania), warunki i pętle, zapis wyników, testy jednostkowe na małych próbkach.
• Raport i wnioski: opis kroków, krótkie podsumowanie, eksport do PDF, spójne nazewnictwo.

Wielka checklista MaturaMinds: konfiguracja, proces, kontrola jakości

1) Sprzęt, system i porządek plików

• Utwórz główny folder „matura_informatyka_2026” i w nim podfoldery: „arkusz”, „arkusz_kalkulacyjny”, „baza_danych”, „programowanie”, „raport”.
• Włącz widok rozszerzeń plików i sprawdzaj, czy CSV to faktycznie „.csv”, a nie „.txt”.
• Ustal schemat nazw: twoje_nazwisko_zadanieX_wersjaY. Brzmi nudno? Na egzaminie ratuje życie.
• Naucz się szybkiej kompresji do ZIP (prawy przycisk → Wyślij do → Folder skompresowany).
• Sprawdź kodowanie: jeżeli polskie znaki „psują się” w CSV, zapisz ponownie jako UTF-8.

2) Oprogramowanie i środowisko pracy

• Arkusz kalkulacyjny: ćwicz w Excelu lub LibreOffice Calc – obie aplikacje mają drobne różnice. Przećwicz odpowiedniki funkcji (WYSZUKAJ.PIONOWO vs INDEKS+PODAJ.POZYCJĘ).
• Bazy danych: Access lub Base; naucz się definiować klucze główne i relacje oraz importować CSV bez dublowania rekordów.
• Programowanie: miej gotowy minimalny warsztat – edytor, uruchamianie, czytanie błędów, zapis wyników do pliku. W kursie InformatykaInformatyka oraz jego modułachmodułach przeprowadzimy Cię przez to krok po kroku.

3) Pliki i formaty danych, które musisz czuć

• CSV: separator; średnik lub przecinek – sprawdzaj podgląd importu. Uważaj na zapis dat i liczb z wiodącymi zerami.
• XLSX/ODS: formuły vs wartości (kopiuj „Wklej specjalnie → Wartości”).
• TXT: stała szerokość pól vs rozdzielanie spacją/tabem.
• Obrazy/Wykresy: eksport do PNG/JPG oraz do PDF – czytelność etykiet i tytułów.

4) Arkusz kalkulacyjny – kompetencje must-have

• Formuły warunkowe i wyszukiwanie: JEŻELI, ZLICZ.JEŻELI, SUMA.JEŻELI, INDEKS+PODAJ.POZYCJĘ, WYSZUKAJ.PIONOWO (w nowych wersjach można rozważyć XLOOKUP, ale klasyka działa wszędzie).
• Daty, tekst, liczby: TEKST, FRAGMENT.TEKSTU, DŁ, ZASTĄP, ZAOKR, DZIEŃ.TYG, ROK, MIESIĄC.
• Analiza: sortowanie wielokryterialne, filtry, filtrowanie zaawansowane, tabele przestawne.
• Wizualizacja: wykres kolumnowy/ liniowy/ kołowy, formatowanie warunkowe do wykrywania anomalii.

5) Bazy danych – od projektu do kwerendy

• Projekt: minimalna normalizacja – np. klienci i zamówienia to dwie tabele połączone relacją 1:N. Zawsze definiuj klucz główny.
• Import CSV: dopasuj typy pól (liczba, tekst, data). Ustaw poprawny separator i kodowanie.
• Kwerendy: ćwicz selekcję (SELECT), warunki (WHERE, LIKE, BETWEEN), agregacje (COUNT, SUM, AVG), grupowanie (GROUP BY, HAVING), sortowanie (ORDER BY), złączenia (INNER/LEFT JOIN).

6) Programowanie – minimalny, ale solidny warsztat

• Wejście/wyjście: wczytanie pliku linia po linii, rozbicie rekordów, konwersje typów.
• Struktury danych: listy/tablice, mapy/słowniki, zestawy do deduplikacji.
• Algorytmika: warunki, pętle, najczęstsze schematy (liczenie częstotliwości, maksimum/minimum, sumy kontrolne).
• Walidacja i eksport: zapis wyników do pliku, zwięzły raport.

7) Debugowanie i kontrola jakości

• Czytaj komunikaty błędów – linia, typ błędu, wskazówka.
• Drukuj kontrolnie (np. fragment pierwszych 5 rekordów po imporcie).
• Waliduj pośrednie wyniki w arkuszu – porównuj z oczekiwanymi wartościami.
• Lista kontrolna na koniec: czy plik ma poprawne rozszerzenie, czy formuły nie zostaną utracone przy eksporcie, czy wykres ma tytuł i etykiety.

Szybki plan nauki na 4 tygodnie (matura praktyczna 2026)

Tydzień 1 – Fundamenty i porządek pracy Arkusz kalkulacyjny: formuły JEŻELI, LICZ.JEŻELI, ŚREDNIA, INDEKS+PODAJ.POZYCJĘ. Pliki CSV: import i czyszczenie danych. Stwórz szablon folderów i nazewnictwa. W kursie InformatykaInformatyka przerób moduł „Arkusz i dane” w trybie praktycznym – zajrzyj do modułówmodułów. Notuj najważniejsze pułapki w NotatkachNotatkach.

Tydzień 2 – Baza danych i relacje Projekt 2–3 tabel, klucze, relacje, import CSV, kwerendy z GROUP BY. Raz dziennie 20–30 minut krótkich ćwiczeń – ustaw to przez Materiały e-mailMateriały e-mail, żeby przychodziły regularnie.

Tydzień 3 – Programowanie i automatyzacja Czytanie pliku, liczenie statystyk, filtracja rekordów, eksport wyników. Pisz krótko, testuj często. Porównuj wyniki z obliczeniami w arkuszu.

Tydzień 4 – Symulacje egzaminu + QA Dwa pełne „mini-egzaminy”: arkusz + baza + program + raport. Użyj Arkuszy maturalnychArkuszy maturalnych. Po każdym przejściu zrób retrospekcję: co poprawić w procesie, a nie tylko w wiedzy.

Zestaw ćwiczeń praktycznych (symulacje z rozwiązaniami krok po kroku)

A. Arkusz kalkulacyjny – 4 zadania „jak na egzaminie”

Zadanie A1 – Czyszczenie danych i średnia ważona Otrzymujesz plik CSV „sprzedaz_2025.csv” z kolumnami: „Produkt”, „Cena”, „Ilość”, „Rabat%”. Wykonaj:

1. Zaimportuj CSV, sprawdź separator; jeśli rabat to tekst „10%”, zamień na liczbę 0,10.
2. Dodaj kolumnę „Przychód_brutto” = Cena * Ilość.
3. Dodaj kolumnę „Przychód_po_rabacie” = Przychód_brutto * (1 – Rabat).
4. Oblicz średnią ważoną ceny z wagą = Ilość (formuła wykorzystująca SUMA iloczynów / SUMA wag).
5. Pokaż 3 najpopularniejsze produkty (sortowanie malejąco po Ilość).
6. Wykres kolumnowy 5 najdroższych produktów (etykiety wartości).

Zadanie A2 – Wyszukaj i nadaj kategorię (VLOOKUP/INDEKS+PODAJ.POZYCJĘ) Masz listę produktów i osobny arkusz „kategorie” z mapowaniem „Produkt → Kategoria”. Wykonaj:

1. Połącz dane funkcją wyszukiwania.
2. Dodaj „Premia” = JEŻELI(Kategoria = „Premium”; 0,05 * Przychód; 0).
3. Policz LICZ.JEŻELI dla każdej kategorii i zbuduj wykres kołowy udziałów.

Zadanie A3 – Tabela przestawna z datami Plik zamówień ma pole „Data”. Wykonaj:

1. Z tabeli przestawnej zgrupuj po miesiącach.
2. Pokaż sumy „Przychód_po_rabacie” i średnie „Cena”.
3. Zastosuj formatowanie warunkowe: czerwone tło dla miesięcy poniżej średniej rocznej.

Zadanie A4 – Detekcja anomalii Wykonaj:

1. Dla każdej pozycji policz odchylenie od mediany w kategorii.
2. Oznacz wpisy, gdzie odchylenie przekracza 40% – kolor i dopisek „Sprawdź!”.

B. Bazy danych – 4 zadania od modelu do kwerendy

Zadanie B1 – Projekt relacyjny i import Dane: „klienci.csv”, „zamowienia.csv”. Wykonaj:

1. Zdefiniuj tabele: „Klienci(id_klienta PK, nazwa, miasto)”, „Zamowienia(id_zam PK, id_klienta FK, data, kwota)”.
2. Ustal relację 1:N (Klienci → Zamowienia).
3. Zaimportuj CSV, sprawdzając typy i unikalność kluczy.

Zadanie B2 – Kwerendy selekcyjne i agregacje Wykonaj:

1. Wypisz zamówienia z miesiąca czerwca 2025 o kwocie powyżej 500.
2. Podaj top 5 klientów wg sumy kwot.
3. Policz liczbę zamówień per miasto i pokaż tylko miasta z liczbą > 30.

Zadanie B3 – Złączenia i warunki tekstowe Wykonaj:

1. Wyświetl „nazwa_klienta, data, kwota” dla zamówień, gdzie nazwa_klienta zawiera frazę „sp.” (LIKE z wildcardem).
2. Pokaż klientów bez żadnych zamówień (LEFT JOIN i filtr na NULL).

Zadanie B4 – Raport sprzedaży kwartalnej Wykonaj:

1. Dodaj pole „kwartał” wyprowadzone z daty.
2. Zgrupuj sumy kwot po kwartale i mieście.
3. Odfiltruj kwartalny przychód < 10 000.
4. Wyeksportuj wynik do CSV i sprawdź kodowanie.

C. Programowanie – 4 zadania z danymi

Zadanie C1 – Licznik częstotliwości Dane w pliku: lista słów w liniach. Wykonaj:

1. Wczytaj plik, oczyść ze znaków interpunkcyjnych, zamień na małe litery.
2. Policz wystąpienia słów (słownik/mapa).
3. Zapisz top 20 słów do „wynik_top20.txt” w formacie: słowo;liczba.
4. Porównaj z ręcznym liczeniem 3 wybranych słów w edytorze.

Zadanie C2 – Analiza sprzedaży z CSV Wykonaj:

1. Wczytaj CSV, rozdziel po separatorze, konwertuj liczby.
2. Policz sumę przychodów per kategoria.
3. Zapisz ranking kategorii malejąco do pliku wynikowego.

Zadanie C3 – Walidacja rekordów Wykonaj:

1. Odrzuć wiersze z brakami wymaganych pól (np. pusty „Produkt” albo „Ilość ≤ 0”).
2. Wypisz do „bledy.txt” numery wierszy z opisem problemu.
3. Sprawdź, że liczba poprawnych rekordów + błędnych = liczba wszystkich wierszy.

Zadanie C4 – Łączenie danych Wykonaj:

1. Połącz dwa pliki na wspólnym kluczu „ID” (mapa: ID → dane).
2. Zapisz wynik z polami wybranymi w wymaganej kolejności.
3. Dodaj licznik rekordów niepołączonych po każdej stronie.

Najczęstsze błędy w zadaniach praktycznych i jak ich unikać

• Zły separator CSV → sprawdzaj podgląd importu; jeśli kolumny „zlewają się”, zmień separator.
• Formuła skopiowana „na krzywo” → użyj bezwzględnych odwołań do komórek (np. blokuj wiersz/kolumnę), testuj na 3 losowych rekordach.
• JOIN bez klucza → upewnij się, że łączysz po właściwych polach i że typy są zgodne (tekst z tekstem, liczba z liczbą).
• Program bez testów → zawsze miej mini-zestaw danych testowych z oczekiwanymi wynikami.
• Oddanie niewłaściwego pliku → zawsze finalny ZIP z całą strukturą i krótkim README (opis, co jest gdzie).

Dzień egzaminu – checklist „odpal i działaj”

• Na starcie stwórz foldery robocze według schematu.
• Zanim cokolwiek zrobisz, przeczytaj polecenie do końca i podkreśl wymagane formaty wyjściowe.
• Przy imporcie CSV obejrzyj zrzut podglądu i typy kolumn.
• Po każdej części (arkusz/baza/program) zrób mini-raport: wypunktuj kroki i wyniki pośrednie.
• Przed spakowaniem ZIP: otwórz każdy plik i sprawdź: tytuły wykresów, format liczb, obecność polskich znaków, pełność raportu.
• Oddaj jeden spójny ZIP z sensownymi nazwami plików.

Jak MaturaMinds pomaga zdać zadania praktyczne bez stresu

• Kurs Informatyka – praktyczne lekcje i zadania krok po kroku, z naciskiem na arkusz, bazy danych i automatyzację: przejdź do InformatykaInformatyka i eksploruj wszystkie modułymoduły.
• Notatki – twórz własne skróty i „ściągi mentalne” z funkcji arkusza, kwerend SQL i schematów programowania: NotatkiNotatki.
• MaturAI – nasz chatbot do szybkich podpowiedzi i wyjaśnień koncepcji (bez gotowców do zadań): MaturAIMaturAI.
• Materiały e-mail – ustaw automatyczne „mikrolekcje” i utrzymuj rytm nauki do 2026: Materiały e-mailMateriały e-mail.
• Arkusze maturalne – ćwicz na prawdziwych danych i formatach: Arkusze maturalneArkusze maturalne.
• Inne kierunki? Sprawdź też nasze kursy: Matematyka podstawowaMatematyka podstawowa, Angielski rozszerzonyAngielski rozszerzony, BiologiaBiologia, HistoriaHistoria i pozostałe na stronie głównej MaturaMindsMaturaMinds.

Mini-FAQ: matura z informatyki 2026 – pytania, które pojawiają się najczęściej

Jak szybko sprawdzić, czy dobrze zaimportowałem CSV? Porównaj liczbę wierszy w pliku wejściowym i po imporcie, rzut oka na pierwsze 5 rekordów, testowa suma prostej kolumny (np. „Ilość”). Różnica? Szukaj problemu w separatorze i kodowaniu.

Czy lepiej używać WYSZUKAJ.PIONOWO, czy INDEKS+PODAJ.POZYCJĘ? Jeśli klucz jest w pierwszej kolumnie – WYSZUKAJ.PIONOWO wystarczy. Gdy układ jest bardziej złożony lub chcesz większej elastyczności – INDEKS+PODAJ.POZYCJĘ jest pewniejsze.

Co jeśli baza „nie łączy” rekordów? Sprawdź typy pól (tekst ≠ liczba), przytnij spacje na końcach wartości, ujednolić wielkość liter i znaki diakrytyczne.

Jak testować program „jak na egzaminie”? Miej 3 pliki testowe: mikro (5 rekordów), skrajny (puste/duże wartości), realistyczny (wycinek oryginału). Porównuj z wynikiem arkusza i zapisuj log z liczbą rekordów.

Podsumowanie: egzamin bez nerwów to egzamin zaprojektowany

Jeśli zbudujesz proces – porządek plików, kontrolę importu, świadome formuły w arkuszu, czytelne kwerendy SQL, prosty i testowalny skrypt – zadania praktyczne na maturze z informatyki 2026 staną się powtarzalne i przewidywalne. Zacznij dzisiaj: uruchom pierwszy moduł kursu InformatykaInformatyka, dodaj skróty w NotatkachNotatkach, ustaw cykl w Materiałach e-mailMateriałach e-mail i co tydzień sprawdzaj się na Arkuszach maturalnychArkuszach maturalnych. To właśnie konsekwencja, testy i debugowanie wygrywają ten egzamin.